Site Rengi

bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
8,0580
EURO
9,6752
ALTIN
460,38
BIST
1.408
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
19°C
İstanbul
19°C
Çok Bulutlu
Pazartesi Sağanak Yağışlı
17°C
Salı Sağanak Yağışlı
16°C
Çarşamba Çok Bulutlu
18°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
19°C

Her Birini Şöyle Bir Durup Düşüneceğiniz, İnsan Zihninin İçinden Çıkamadığı 19 Meşhur Paradoks

Düşünmekten uykularınızı kaçıracak 19 meşhur paradoksu sizler için bir ortaya getirdik. Zati zihniniz yorgunsa bu içeriğe bulaşmanızı pek …

Her Birini Şöyle Bir Durup Düşüneceğiniz, İnsan Zihninin İçinden Çıkamadığı 19 Meşhur Paradoks
03/04/2021 08:23
0
A+
A-
Düşünmekten uykularınızı kaçıracak 19 meşhur paradoksu sizler için bir ortaya getirdik. Zati zihniniz yorgunsa bu içeriğe bulaşmanızı pek tavsiye edemeyiz.

1. İrlandalı bilim insanı William Molyneux tarafından 1688 yılında sorulan soru:

s 83fa5c69264e5640a0051068fd7233897f26918e

Şayet doğuştan görme engelli olan bir beşere dokunma yoluyla bir kübün ve bir kürenin ne olduğunu öğretirseniz ve bu insan sonradan görme yeteneği kazanırsa, karşısında duran kübü ve küreyi sadece bakarak tespit edebilir mi?

2. Raymond Johnson isimli Google+ kullanıcısı tarafından sorulan soru:

s 771074710b948271cdbd73d4b305e06c3fcdf9db

Tahtada yazan soru şu: “Eğer bu soruya rastgele bir yanıt verirseniz, yanlışsız karşılığı vermiş olma olasılığınız yüzde kaçtır?”

Baş karıştırıcı değil mi? Daha hiçbir şey görmediniz…

3. Eski Yunan’a dayanan tahlilsiz soru:

s c0402da6aa1dc8069d0e1b2e9bfa5193b5434f2c

Timsah bir çocuğu esir alır. Şayet çocuğun babası, timsahın oğluna ne yapacağını bilirse çocuk hür kalacaktır. Bu durumda baba, timsahın çocuğu öldüreceğini mi, yoksa hür bırakacağını mı söylemelidir?

4. İngiliz filozof Derek Parfit tarafından sorulan soru:

s 59807fa5c5f7ee2e5f4df299cbcbeed07d6107d2

Mars’a gitmek için bir ışınlanma makinesine giriyorsunuz ve makine sizin tüm atomlarınızın birebir kopyasını oluşturarak Mars gezegenine kopyalıyor; bu sırada da yepyeni vücudunuzu yok ediyor. Sonuç olarak oluşturulan replika, sizinle büsbütün birebir görünen ve sizin benlik şuurunuzu taşıyan bir organizma oluyor. Pekala sonuç olarak siz varlığınızı sürdürüyor musunuz, yoksa öldünüz mü?

5. Epimenides paradoksu:

s b7b81bf8de34f450222e3b23f06a357547d3809e

Şayet bir adam, “Ben her vakit palavra söylerim” derse, bu açıklama yanlışsız mudur yoksa yanlış mı?

6. Amerikalı filozof Edmund Gettier’in baş bulandıran sorusu:

s 08a5c63ef2af83abc76c48618a1001d2c100c269

Uzağı âlâ göremeyen bir çiftçi, yolda sütçüye rastlar ve bir inek kaybettiğini söyleyerek onu görüp görmediğini sorar. Sütçü ona yolun aşağısını gösterir ve çiftçiye endişelenmemesini, ineğini aşağıdaki tarlada gördüğünü söyler. Bunun üzerine çiftçi gözlerini kısarak bakar ve yolun aşağısında siyah beyaz bir cisim görerek rahatlar. Sonra tarlaya tekrar bakan sütçü, ineğin aslında tarladaki uzun otların ortasında olduğunu, çiftçiye gösterdiği şeyin ise bir ağaca asılmış bez kesimi olduğunu fark eder. Pekala bu durumda sütçü doğruyu mu söylemiştir yoksa yanlış bilgi mi vermiştir?

7. John Robertson’ın tasarruf paradoksu:

s eb51b585d9738e636b72e30d69e09310a2195cdf

İktisat berbat durumda. Bu durumu düzeltmemiz için hepimizin para biriktirmesi tek tahlil yolu üzere görünüyor. Lakin şöyle bir sorun var: Şayet herkes para biriktirmeye başlarsa toplam talep düşecek ve bu da gelirlerimizin de düşmesine sebep olacak. Bu türlü olunca da sonuç, iktisadın daha berbata gitmesi olacak. Öyleyse ne yapmalıyız?

8. İngiliz filozof Philippa Foot’un ahlakî ikilemi:

s f5a2ccf4e5689d1f254dfd02ffdab60d288bde61

Siz rayların kenarında duruyorsunuz ve bir trenin yaklaşmakta olduğunu görüyorsunuz. Rayların üzerinde beş kişi duruyor ve hiçbir şey yapmazsanız tren onları ezip geçecek. Neyse ki önünüzde bir düğme bulunuyor ve şayet ona basarsanız tren taraf değiştirerek öbür raylara geçecek. Lakin öbür rayların üzerinde de bir kişi duruyor ve bu durumda o ölecek. Düğmeye basar mısınız, yoksa basmaz mısınız? Şayet basmazsanız, beş insan hayatını kaybedecek ve siz onları kurtarabilecekken kurtarmamış olacaksınız. Şayet basarsanız da tek bir insan ölecek fakat onu bir manada siz öldürmüş olacaksınız. Seçim sizin…

9. Özel görelilik paradoksu:

s a8847894b5151afab2bd1f05f62594f3ad185b98

Özel görelilik, bize süratli hareket eden nesnelerin kısaldığını söyler. Bu durumda şunu hayal edelim: Bir nesne yere paralel olarak süratle yol almaktadır ve kendisiyle birebir uzunluktaki bir tünelin içinden geçecektir. Bu esnada tünelin içindeki biri, nesnenin süratle yaklaşmakta olduğunu ve tünelden daha kısa olduğunu gözlemleyecektir. Bunun yanında, nesnenin üstünde bulunan bir insan ise, tünelin süratle yaklaşmakta olduğunu ve nesneden daha kısa olduğunu gözlemleyecektir. Bu durumda nesne, tünele tam olarak sığacak mıdır, yoksa sığamayacak mıdır?

10. Lukretius’un özgür irade dilemması:

s f375b41c85b797834461634359a940ef975c8cda

Şayet beynimizdeki atomlar sürekli öngörülebilir biçimde hareket ediyorsa özgür iradeden kelam edilebilir mi?

11. Bestekar kim?

s 016e8d0366ab9e311fca0c5c751772ce634499ef

Vakitte seyahat yapıyorsunuz ve genç Beethoven’a, daha sonradan yazacağı sonatların notasını veriyorsunuz ve o da bunları yayınlıyor. Bu durumda besteyi kim yapmıştır?

12. Elealı Zenon’un hareketin imkânsızlığı üzerine ispatı:

s a2e3da2bc468e59b41e982f440e9060621ac65f7

Zenon, hareketi varsaymamız için bir nesnenin vakit ve yerde bir yerden diğer bir yere hareket etmiş olması gerektiğini söylüyor. Bunun üzerine okla ilgili verdiği meşhur örnek geliyor: Şayet ok havadayken vakti durdurabilseydiniz, okun hareket etmediğini, yerinde durduğunu görecektiniz. Yani rastgele bir anda ok aslında hareket etmemektedir. Ve şayet rastgele bir anda ok hareket etmiyorsa, hiçbir anda hareket etmiyordur ve böylelikle hareket imkânsızdır.

13. Matematikçi Archytas’ın M.Ö. 5. yüzyılda sorduğu soru:

s d9108c416e2aedae3bf4ff08c78d20d9967ee52c

Şayet cihanın ucuna masraf ve elimi uzatırsam, elim kainatın dışına çıkar mı, yoksa çıkmaz mı? Bu soru, bugün bize şu soruları sorduruyor: Cihan genişliyorsa neyin içine genişliyor? Şayet hiçliğin ve yokluğun içine genişliyorsa, o boşluğun da kozmosun bir modülü olması gerekmez mi? Ve şayet cihanın ötesine geçersek kozmosun sonu nereye kadar masraf?

14. Yunan sofist Protagoras’ın paradoksu:

s 6383bdbe27690ff219ff5b55ea4c24c3bb75d9de

Ahmet, Ayşe’ye hukuk dersleri veriyor, lakin tek bir kaidesi var: Ayşe’den, birinci davasını kazandığında kendisine dersler için para ödemesini istiyor. Dersler tamamlanıyor lakin Ayşe uzun mühlet hiçbir davada vazife almıyor; bunu ya bilerek ya da bilmeyerek yapıyor. Bunun üzerine Ahmet, parasını almak için Ayşe’ye dava açıyor. 

Ahmet: Şayet davayı ben kazanırsam, karar gereği Ayşe’nin bana para ödemesi gerekir. Şayet davayı Ayşe kazanırsa mutabakatımız gereği Ayşe’nin yeniden bana para ödemesi gerekiyor. 

Ayşe: Şayet davayı ben kazanırsam, karar gereği Ahmet’e para ödemem gerekmeyecek. Şayet davayı Ahmet kazanırsa tekrar ödemem gerekmeyecek, zira şimdi bir dava kazanmış olmayacağım. 

Sizce hangisi hakikat?

15. İbn-i Sina’nın sorusu:

s a456438e2ed6a7647e456cf5f13f3e0c873bf753

Duyularından büsbütün mahrum bırakılmış bir adam hayal edin. Bu adam göremiyor, duyamıyor, dokunamıyor, koklayamıyor ve tat alamıyor. Pekala bu durumda var olduğunun farkında olabilir mi? İbn-i Sina bu soruya “evet” karşılığını verir ve buradan ruhun mevcudiyeti sonucunu çıkarır. Lakin bunu bir defa de sizlerin düşünmesinde yarar var…

16. Filozof Frank Jackson’ın 1982 yılında sorduğu soru:

s 194349e01c9fe30291aa8973f35e234cc8e5ee92

Ayşe, renkler hakkında her şeyi bilen bir bilim insanı. Renklerin nasıl ortaya çıktığı ve beyinde nasıl işlendiğine dair her şeyi biliyor. Lakin Ayşe hayatında hiç renkleri görmemiş. Pekala şayet Ayşe, siyah-beyaz dünyasının dışına çıkıp renkleri algılarsa daha evvel sahip olmadığı rastgele bir bilgiye ulaşır mı?

17. Olbers Paradoksu:

s 74bffa8c57fb2885be35e81dcf3d2dbf75d24e69

Kozmosta sonsuz sayıda yıldız olduğu söylenir. Pekala şayet cihanda sonsuz sayıda yıldız varsa, niye geceleri gökyüzü karanlık olur? Sonsuz sayıda yıldız demek, tüm gökyüzünün ışıl ışıl parlaması demektir. Öyleyse karanlık gökyüzünü nasıl açıklayabiliriz?

18. Don Harper Mills’in cinayet soruşturması:

s 3691c3f0dc1fb48f7e434e7a14f8044396bf844c

Bir adam apartmanın üst katlarında bulunan dairesinden atlayarak intihar teşebbüsünde bulunuyor. Fakat tam düşerken, aşağıdaki dairelerden birinden sıkılan kurşun ile havadayken vurularak ölüyor. Silahı ateşleyen adamın gayesi, mermilerini boşalttığı silahı kullanarak karısını korkutmak. Fakat intihar teşebbüsünde bulunan adam, öteki adamın karısını öldürmesini istediği için gizlice silahı doldurmuş. Pekala bu durumda, bu olay bir cinayet mi, yoksa intihar mıdır?

19. Theseus’un gemisi:

s e6bf03a5db0b3bc368e2328d7a5d94f838868775

Atinalılar Theseus gemisine son derece düzgün bakmış, eskiyen modüllerini tek tek yenilemişlerdir. Sonuç olarak ise gemide, birinci başta bulunan modüllerden tek bir tanesi kalmamıştır. Pekala bu durumda gemi, hâlâ birebir gemi midir?

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.