bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
8,4705
EURO
10,2921
ALTIN
502,04
BIST
1.441
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Gök Gürültülü
23°C
İstanbul
23°C
Gök Gürültülü
Pazartesi Parçalı Bulutlu
24°C
Salı Gök Gürültülü
24°C
Çarşamba Parçalı Bulutlu
27°C
Perşembe Gök Gürültülü
20°C

İç sular da ‘istilacı’ tehdidi altında! Tüm Türkiye’ye böyle yayıldı

Türkiye’de Akdeniz başta olmak üzere, son yıllarda Süveyş Kanalı ve gemilerin balast sularıyla denizlerie taşınmış birçok istilacı deniz canlısı …

İç sular da ‘istilacı’ tehdidi altında! Tüm Türkiye’ye böyle yayıldı
28/04/2021 13:15
0
A+
A-
Türkiye’de Akdeniz başta olmak üzere, son yıllarda Süveyş Kanalı ve gemilerin balast sularıyla denizlerie taşınmış birçok istilacı deniz canlısı bulunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Balıkçılık ve Su Eserleri Genel Müdürlüğü Kaynak İdaresi ve Balıkçılık Daire Lideri Doç. Dr. Becerikli Kanyılmaz, denizlerdeki istilacı tehlikeli tiplerin yanı sıra, göller başta olmak üzere iç su kaynaklarına çeşitli biçimlerde taşınarak getirilmiş ve ekolojik istikrara ziyan veren istilacı cinslere de dikkat çekti.

YALNIZCA BİRİ TÜKETİLEBİLİYOR

Doç. Dr. Kanyılmaz, iç sulardaki en tehlikeli ve en çok ziyan veren istilacı tiplerin, sivrisinek balığı, zebra midyesi, İsrail sazanı, güneş balığı, gümüş balığı ve çakıl balığı olduğunu aktardı. Bu istilacı tiplerin iç sularda ekolojik taraftan ziyanlı olduğuna işaret eden Doç. Dr. Kanyılmaz, içlerinden yalnızca İsrail sazanının tüketilebildiğini, oburlarının akvaryum balığı olduğunu kaydetti.

(GÜMÜŞİ HAVUZ BALIĞI)

CANLI SU ESERLERİ MÜSAADEYE BAĞLI

Balıkçılık ve Su Eserleri Genel Müdürlüğü’nün ülkemizin sucul ekosisteminde sucul biyolojik çeşitliliğin korunması, kullanılması ve geliştirilmesiyle ilgili misyon ve sorumluğa sahip olduğunu belirten Doç. Dr. Kanyılmaz, 1380 sayılı su eserleri kanununda yapılan güncellemeyle ülkemize canlı su eseri getirilmesi ve su eserlerinin dışarıya çıkarılmasının bakanlık müsaadesine tabi olduğunu vurguladı.

SU KAYNAKLARINA BIRAKILMASININ CEZASI VAR

Su kaynaklarına sucul canlıların müsaadesiz bırakılmasının yasaklandığına dikkat çeken Doç. Dr. Uzman Kanyılmaz, “İzinsiz sucul canlıları kaynağa bırakanlara 10 bin TL, kurumlara 20 bin TL cezai yaptırım getirildi. Bakanlığımız bu mevzuda son derece hassas olup, gerek kontrol ve ihbarlarla gerekse toplumsal medya hesaplarının takibiyle müsaadesiz sucul canlıları kaynaklara bırakanlara cezai yaptırımlar uygulamaktadır” dedi.

(GÜNEŞ LEVREĞİ)

AKVARYUM HOBİCİLERİNE DAVET

Ayrıyeten STK’lar ve bilimsel kuruluşlarla işbirliği içinde farkındalık ve gayret çalışmaları yürütüldüğünü de anlatan Doç. Dr. Kanyılmaz, “Vatandaşlarımızın da bu eforlara takviye vermesi ve bir yerden bir yere sucul canlı taşıyıp bırakmamaları, bilhassa akvaryum hobiciliği yapanların sıkıldıklarında balıkları tabiata bırakmamaları, aldıkları yere götürmeleri kıymetle rica olunur” davetinde bulundu.

TRAKYA’DAN TÜM TÜRKİYE’YE YAYILDI

İç su kaynaklarında ekosisteme en çok ziyan veren sucul tipler ve bunların özellikleri ise şöyle:

Gümüşi havuz balığı (Carassius gibelio): Halk ortasında İsrail sazanı, Çin sazanı olarak da isimlendiriliyor. Yüksek üreme kabiliyetine sahip. Süratle çoğalarak ortama hakim olur. Sazan ve sazangil cinsleri üzerinde olumsuz tesirleri bulunuyor. Olağan dağılımı Kuzey Avrupa, Çin ve Rusya üzere Asya ülkeleri olmasına karşın bu çeşide Meriç ırmağının taşması sonucu Bulgaristan’dan iç sularımıza taşındı ve Türkiye’de birinci 1988’de Gala Gölü’nde rastlandı. Kısa müddette süratli yayılma göstererek, evvel bütün Trakya bölgesini istila etti, daha sonra Türkiye’nin en doğudaki yerlerini de içine alacak formda, birçok bölgesinde görüldü.

(ÇAKIL BALIĞI)

AKVARYUM HOBİCİLERİ GETİRDİ

Güneş levreği (Lepomis gibbosus): İstilacılığı yüksek bir cins. Geniş besin tercihi, farklı habitat ve şartlara ahenk yeteneğinin yüksek olması bu cinsin istilacı olmasında tesirli. Güneş levreği ya da güneş balığı olarak bilinir. Akvaryum hobicileri ve olta balıkçıları tarafından taşındığı düşünülüyor. Ülkemiz iç sularında dağılımı giderek artıyor. Yerli çeşit değil. Ekonomik pahası yok. Yerli cinslere ve ekonomik balık cinslerine ziyan verme potansiyeli bulunuyor.

EN TEHLİKELİ 100 İSTİLACI ORTASINDA

Sivrisinek balığı (Ghambussia sp.): Küçük yapısıyla zararsız olduğu düşünülen çeşit, bırakıldığı sularda kimi balık ve iki yaşamlıların yumurtalarını yiyerek, plankton komüniteleri üzerinden ağır biçimde beslenerek, öteki tiplerle besin ve alan rekabetine girerek ekosistemlerin bozulmasına neden oluyor. Bütün istilacılar üzere yerleştiği ortamlardan çıkarılması hayli sıkıntı. Tüm dünyada en tehlikeli 100 istilacı tıp ortasında kabul ediliyor. 1920-30 ortasında sıtmayla gayret için getirilmiş ancak sivrisineklerin azaltılmasına değerli katkı sunmuyor. Tam bilakis sivrisinekleri tüketen omurgalı ve omurgasız canlılarla ağır besleniyor. Çeşidin üreme ve hayatta kalma kabiliyeti yüksek, düşmanı yok denecek kadar az. Bu nedenle ülkemizde birçok su kaynağında yayılım gösteren bu tıbbın taşınması ve su kaynaklarına aşılanması bakanlık tarafından yasaklandı.

(GÜMÜŞ BALIĞI)

UZAK DOĞU’DAN GELDİ

Çakıl balığı (Pseudorasbora parva): Ekonomik kıymeti olmayan bu istilacı balık çeşidinin doğal yayılış alanı Uzak Doğu Asya. Olumsuz çevresel şartlara karşı son derece güçlü. Bulunduğu bölgeye kısa müddette ahenk sağlayan, yayılmacı ve istilacı bir tavır sergileyen bu balık süratli bir biçimde Türkiye’nin pek çok tatlısu havzasına yayıldı. Rekabet, predasyon ve hastalık bulaştırma potansiyeli bakımından doğal balık popülasyonlarının çökmesine yol açabilmektedir.

TATLI SULARDAKİ EN KIYMETLİ KİRLETİCİ

Zebra midye (Dreissena polymorpha): Tatlısu ekosistemlerinde yaşayan en değerli tutunucu-kirletici canlılardan biri. Tutundukları yüzeylerde çoğalarak ekosisteme hakim oluyor. Bilhassa su pompalama sistemlerinde su akışını aksatma ya da büsbütün engelleme, korozyona yol açma, su filtre, elekleri ve kapalı sulama sistemlerini tıkıyor. Sucul ekosistemde doğal olarak bulunan başka canlıların ömrünü kısıtlama üzere birçok kıymetli sıkıntıya neden olarak hem teknik ve ekonomik hem de ekolojik manada ziyanlı. Ülkemizde birinci kayıtları 1897 yılında ve birçok sistemde yayılım gösteriyor. İnsan tüketimi için uygun değil, hayat döngüsü boyunca 1 milyon adet yumurta verme kabiliyetine sahip.

(SİVRİSİNEK BALIĞI)

DENİZDEN İÇ SULARA GELDİ

Gümüş balığı Atherina boyeri): Denizlerimizde yaygın olarak bulunan bu çeşit Köyceğiz, Sapanca, İznik, Küçükçekmece ve Büyükçekmece, Eğirdir üzere birçok göle girerek adapte olarak ağır popülasyonlar oluşturdu. Lokal balıkçılar tarafından son 10 yılda pek çok baraj gölüne de taşınmış ve bu göllerde ağır popülasyonlar oluşturdu. Kısa ömür mühleti, erken eşeysel olgunluğa erişme, uzun üreme dönemi, tatlı ve tuzlu su şartlarına yüksek adaptasyonu üzere özelliklerine bağlı olarak, Türkiye iç suları için önemli bir istilacılık potansiyeline sahip. Ortamda yaşayan endemik ve ekonomik balık çeşitleriyle rekabeti halinde de biyolojik çeşitlilik ve ekosistem üzerinde olumsuz tesirlere yol açıyor.

ETİKETLER: , , , ,
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.