Site Rengi

bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
8,0580
EURO
9,6752
ALTIN
460,38
BIST
1.408
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
19°C
İstanbul
19°C
Çok Bulutlu
Pazartesi Sağanak Yağışlı
17°C
Salı Sağanak Yağışlı
16°C
Çarşamba Çok Bulutlu
18°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
18°C

İklim Değişikliği Onları da Etkiledi: Caretta Carettaların Yuvadan Çıkış Süreleri 47 Güne Düştü

Antalya’da nesli tükenme tehlikesi altındaki caretta carettaların en kıymetli yuvalama alanlarından Çıralı’da 20 yıldır sürdürülen çalışmaların …

İklim Değişikliği Onları da Etkiledi: Caretta Carettaların Yuvadan Çıkış Süreleri 47 Güne Düştü
07/04/2021 02:16
0
A+
A-
Antalya’da nesli tükenme tehlikesi altındaki caretta carettaların en kıymetli yuvalama alanlarından Çıralı’da 20 yıldır sürdürülen çalışmaların bilgileri, bilimsel makaleye dönüştürüldü. İklim değişikliğine bağlı kumun çok ısınması ve geceleri soğumaması nedeniyle, yumurta kuluçka mühletinin 50-60 günken 47 güne kadar düştüğü belirlendi. Yuva içi ısının yüksekliğinin ise yavruların zayıf ve hepsinin dişi olmasına yol açabileceği belirtildi.

s 1673db6c4cdda66bffb1ac2516a72b9455bf1577

Dünya Doğayı Muhafaza Birliği’nin (IUCN) kırmızı listesinde, jenerasyonu tükenme tehlikesi altındaki caretta caretta çeşidi deniz kaplumbağalarının en değerli yuvalama alanlarından biri olan Çıralı kıyısında, 2013-2020 yuvalama aktiviteleri ve 2001-2020 yılları ortasındaki 20 yıllık bolluk eğilimi makaleye dönüştürüldü.

Makale, alanında dünyanın en kıymetli bilimsel mecmualarından Regional Studies in Marine Science mecmuasında yayımlandı. Makalede, Çıralı Plajı’nda Ulupınar Mahalle Muhtarı ve Ulupınar Etraf Muhafaza Kooperatifi’nin Tabiat Müdafaa ve Ulusal Parklar (DKMP) 6’ncı Bölge Müdürlüğü, Doğal Hayatı Muhafaza Vakfı (WWF) Türkiye ile birlikte 20 yıldır yapılan çalışmalar tahlil edildi.

‘Caretta Ebesi’

s cfa8b4c21c462a529f4f370a45bd4ac9387ec590

Caretta caretta kaplumbağalarının yuvalama aktivitesi ve bolluk eğilimine ait makale, Cumhuriyet Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bektaş Sönmez, kıyıda ‘Caretta Ebesi’ olarak 20-25 yıldır yuva tespit ve yuva çıkışlarını yapan isimler Habip Altınkaya, Çıralı Kıyı Müdafaa Uyum Kurulu Lideri Erdal Elginöz ve Mustafa Ilgaz tarafından hazırlandı.

Deniz kaplumbağaları üzerinde uzun müddetli izleme çalışmalarının popülasyon boyutu ve yuva yoğunluğu varsayımları hakkında emniyetli bilgiler sağladığına işaret edilen makalede, Çıralı Plajı’nda 2013-2020 yılları ortasında dönem başına ortalama 107 yuva olmak üzere toplam 852 yuva kaydedildiği belirtildi. Toplam 68 bin 443 yumurta bırakıldığı ve bunların 41 bin 80’inin (yüzde 60) yumurtadan çıktığı, yavruların 37 bin 830’unun (yüzde 92) denize ulaşabildiği kaydedildi. Makalede ortalama kavrama boyutu ve kuluçka muvaffakiyetinin sırasıyla 81.9 yumurta ve yüzde 60 olduğu, yıllar ortası değişkenlik gösterdiğine dikkat çekildi.

Tüm bilgiler 20 yılda toplandı

s cd2575a86b4706d3f6f53437a9e5ee702c6c027d

20 yılda toplanan tüm dataların yaklaşık 1.5 yıl süren değerlendirmeleri sonucunda değerli bilgilere ulaşıldığı ve makaleye dönüştürdüklerini açıklayan Erdal Elginöz, “Özellikle son 8 yılda 2013-2020 ortasında Çıralı’da caretta yuva sayısında kıymetli artış olduğu belirlendi. Bununla artık Çıralı’nın 2018 yılında Prof. Paolo Casale ve Prof. Dr. Yakup Kaska isimli bilim insanlarının yaptığı sınıflamaya nazaran, kıymetli bir deniz kaplumbağası üreme alanı olduğunu tekrar kanıtlamış olduk. Bu çok önemli” diye konuştu.

‘Kumun çok ısınması ve geceleri soğuyamaması’

s 8b432704355a040c107867a6f27a16a30c459405

İkinci bulgunun ise değişik prosedürler kullanarak yıllar içinde Çıralı’da yumurta bırakan deniz kaplumbağa sayısını tespit etmeye çalıştıklarını söyleyen Elginöz, “Bir sonuca vardık, başarılı sonuçlar aldık. Buna nazaran şu anda Çıralı’da yumurtlama için gelen toplam 98 anaç deniz kaplumbağası belirledik. Her biri her yıl gelmiyor ancak 2-3 yılda bir dönüşümlü olarak geliyor. Her yıl gelen yok zati. Carettalar 2-3 yılda bir yumurta bırakıyor ve bir yıl 30, bir yıl 50 tane geliyor. O yüzden sayılar bir üst bir aşağı çıkıyor” dedi.

Üçüncü değerli datanın ise iklim kriziyle temaslı olduğunu açıklayan Elginöz, “Çıralı’da deniz kaplumbağalarının yumurta kuluçka müddetleri kısalmış. Bunun da iklim değişikliğine bağlı kumun çok ısınması ve geceleri soğuyamaması üzere bir neden olduğunu düşünüyoruz. Evvelki yıllarda yuvadan çıkış müddetleri 50-60 gün iken, 47 güne kadar indiğini tespit ettik. Bu mevzuda yeni araştırmalara başladık. Zira bu yavrunun gereğince gelişmeden yuvadan çıkması zayıf olmasına sebep olabilir. Tabi bu da deniz kaplumbağalarının geleceğini tehdit eden bir durum” diye konuştu.

Sıcaklık cinsiyeti de etkiliyor

s 16617ccaa972c246a92ced6d72f7c46d93738c59

Yuva içi ısının yüksek olmasının bir başka olumsuz sonucunun da yumurtadan çıkan yavruların daima dişi olmasına sebebiyet vereceğini kaydeden Elginöz, “Bu da orta ve uzun vadede deniz kaplumbağası popülasyonunu berbat etkileyecektir. Bildiğiniz üzere, kaplumbağa yavrularının cinsiyeti, yuvanın ısısına bağlı olarak değişir. Yüksek ısıda (30 derece ve üzeri) dişi, düşük ısıda erkek yavrular oluşur. Önümüzdeki yıl yuva içi sıcaklıkları ölçecek özel termometreler kullanarak iklim değişikliğinin caretta yuvaları içindeki tesirini kanıtlamaya çalışacağız ve makalesini hazırlayacağız” dedi.

Önümüzdeki yıllarda suların yükselmesini beklediklerini, bunun da deniz kaplumbağalarını tehdit eden bir öbür sorun olduğunu açıklayan Elginöz, şunları söyledi:

“Bu da Çıralı’da kumul alanın sular altında kalmasına sebep olabilir. Beklentiler 2100 yılından aşağı değil fakat her şey iddialarımızdan çok daha süratli ilerliyor. Bu datalar ışığında yeni çalışmalara da başladık ve deniz kaplumbağalarını müdafaa çalışmalarına bilimin ışığında yeni taraflar vereceğiz.”

Sayılarında ise artış yok

s fa24da620209001cffe57b34a1794fce1978d4ec

Yuva sayısı artmakla birlikte 20 yıl boyunca yuvalama yapan 98 kaplumbağa sayısında aslında artış olmadığının belirlendiğini anlatan Erdal Elginöz, “Yuvalamadaki artışın sebebini, Tekirova, Boncuk ve Maden üzere yakın koylardaki kumsallardaki yuva sayılarının azalmasına bağlıyoruz. Oralardaki turizm aktivitelerinin yoğunluğu nedeniyle yumurtlama yapamayanların Çıralı’ya geldiğini düşünüyoruz. Caretta sayısının çok arttığı söyleniyor lakin aslında artış yok. Muhafaza çalışmaları bırakılırsa şayet büyük bir süratle yok olma ve kuşakların tükenmesi sözkonusu” dedi.

Uzun yıllardır yapılan muhafaza çalışmalarına karşın Çıralı’da tespit edilen caretta sayısının değişmediğini belirten Elginöz, sebeplerini şöyle sıraladı:

“En kıymetli sebep carettaları denizde koruyamamamız. Balık ağları, misinalar, hayalet ağlar, plastik atıklar, trol avcılığı ve tekne çarpması, pervane yaralanması üzere sebeplerle her yıl onlarca yetişkin deniz kaplumbağası ölmektedir. Ayrıyeten üreme kumsallarında inşaat yapılması, ateş yakılması, araçla kumsala girilmesi, Carettaların kuşağına ziyan veren davranışlardır. Herkesin Carettaları korumak için bunlardan kaçınmasını, geceleri üreme kumsallarına girmemesini rica ediyoruz.”

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.