Site Rengi

bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
8,0580
EURO
9,6752
ALTIN
460,38
BIST
1.408
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Çok Bulutlu
19°C
İstanbul
19°C
Çok Bulutlu
Pazartesi Sağanak Yağışlı
17°C
Salı Sağanak Yağışlı
16°C
Çarşamba Çok Bulutlu
18°C
Perşembe Parçalı Bulutlu
18°C

NFT şişirilmiş bir balon mu, en sonunda ne olacak?

Kripto paraların gündemimizi kıymetli ölçüde meşgul etmesinin yanında bir de NFT teknolojisi popülerleşti. NFT/ Non Fungible Token olarak …

NFT şişirilmiş bir balon mu, en sonunda ne olacak?
07/04/2021 01:04
0
A+
A-
606c3227554285120028ed9a
Kripto paraların gündemimizi kıymetli ölçüde meşgul etmesinin yanında bir de NFT teknolojisi popülerleşti. NFT/ Non Fungible Token olarak isimlendirilen bu teknoloji büyük çoğunlukla dijital sanat yapıtlarını kripto zincirinde alınabilen ya da satılabilen eserlere dönüştürüyor. NFT ile satılan eserler birebir vakitte çeşidinin tek örneği oluyor ve doğrulabilir varlıklara dönüştüğü için çok yüksek fiyatlara alıcı bulunuyor.
606c3220554285120028ed8a

Kripto sanat dalının ismini şu günlerde daha çok duymaya başladık. NFT bu noktada karşımıza çıkan kavramlardan ve son günlerde NFT ile hazırlanan sanat yapıtları en kıymetli eserler ortasında yer alıyor. Türkiye’den bir dijital sanatkarın Blockchain ile imzalayarak satışa çıkardığı yapıta ek olarak dünyada da pek çok kişi bu bölüme kaymış durumda. Pekala bu NFT’nin doğurduğu büyük tehlikeler bulunuyor mu? İşte NFT’nin konuşulmayan tarafı ve yönleri…

606c3220554285120028ed92

Hatırlatmak gerekirse dijital sanatkarlardan birisi olan Beeple, son yapıtını NFT olarak yaklaşık 69 milyon dolara satmıştı. En çok konuşulan hususlardan biri olan Jack Dorsey’in yaptığı birinci Twitter paylaşımı, 2.9 milyon dolara satıldı. Milyonlarca dolarlık yapıtların ve eserlerin satıldığı bu yeni bölümün en büyük dezavantajı ‘çok fazla elektrik gücünün harcanması’ oluyor.

606c3220554285120028ed8c

ETRAF KİRLİLİĞİNE KAPI AÇIYOR

Etraf kirliliği ve global ısınma üzere mevzuların büyük bir gündem olduğu dünyada, NFT tarafında büyük bir güç harcaması bulunuyor. Bunun yanı sıra merkezi bir otorite olmadığı için fikri mülkiyet hırsızlığına da kapı açan bu teknoloji, şişirilmiş bir balon olarak görülüyor ve patladığında ise büyük ziyanların ortaya çıkacağı söyleniyor.

606c3220554285120028ed8f

Öte yandan uzmanlara nazaran NFT kara para aklamak isteyenlerin de tercih edebileceği bir usul. Financial Times’tan Merryn Somerset Webb, NFT’nin tehlikelerine dikkat çekiyor. Para aklamak isteyenlerin bu yolu tercih edebileceğine değinen Webb, burada satılan yapıtların doğrulama gerekmediği için ‘kurumlara’ da muhtaçlık olmadığına ve böylece yaşanabileceklerin sorumlularının da olmadığına vurgu yapıyor.

606c3220554285120028ed88

Tıpkı haberde genç arkadaşlarının NFT hesapları açarak para kazandığını anlatıyor. Buradaki bir başka sorun ise para kazanmasına karşın parayı şimdi platformdan alıp banka hesabına eklemeyediği oluyor. Burada çıkartılması gereken en kıymetli derslerden biri elbet yeni kuşak yatırımcıların da NFT’ye olan ilgisi oluyor.

606c3220554285120028ed84

ESERLER ÇALINABİLİYOR

Bir öbür yandan yapıtların çalınması ve NFT olarak satılması da muhtemel. Nijeryalı bir sanatçı olan Osinachi geçenlerde Microsoft Word kullanarak hazırladığı Kobe Bryant’ın portresini 28 bin 77 dolara satmıştı. Sanatçı bu yapıtı ile kazandığı bu ölçünün dijital sanatın gücü olduğunu söylüyor lakin dijital sanatçaların tamamı bu biçimde ‘iyi deneyimler’ yaşamıyor.

606c3220554285120028ed86

Yapıtlarını dijital yollarla beşerlerle buluşturan sanatçı Corbin Rainbolt, yapıtlarından en az ikisinin(fark ettiği) isteği olmadan NFT olarak satışa çıkartıldığını tespit etti. Bu hesapları çabucak şikayet eden Rainbolt, NFT dünyasının sanatkarların yapıtlarının çalınması ve satılmasında kullanılabileceğini söylüyor. Sanatçı yapıtlarının çalınmasını önlemek ismine çalışmalarını artık filigranlarla donatıyor.

606c3220554285120028ed94

Eser hırsızlığı NFT için şu an önüne geçilemez bir mevzu. Çünkü internetten dijital olarak oluşturulmuş her eser şayet imzalı değilse ve toplumsal medya platformlarından yayımlanmışlarsa çalınmaları mümkün hale geliyor ve öbürleri bu yapıtları kendilerine aitmiş üzere NFT olarak satabiliyor. Merkezi bir otoritenin olmaması yasal bir muhatap bulunmasını imkansız hale getiriyor ve dolandırıcılıkların da önünü açıyor.

606c3220554285120028ed96

NFT İRLANDA’NIN BİR YILDA KULLANDIĞI ENERJİYİ KULLANIYOR

Kripto para madenciliğine ek olarak NFT de büyük ölçüde elektrik harcıyor ve etraf aktivistleri bu bahis hakkında kıymetli açıklamalar yapıyor. Daha anlaşılır olması ismine NFT’lerin süreç gördüğü kripto para ünitesi Ethereum şu anda İrlanda’nın bir yılda kullandığına neredeyse eş bedel bir elektrik tüketiyor. Her geçen gün NFT alıp satan kişi sayısının da arttığı bu periyotta NFT çevresel olarak da olumsuz sonuçlar doğurabilir. Yeniden de çevresel tesirleri hakkında net bir araştırma bulunmuyor.

606c32a4554285120028ed9d

CoinGeek’ten Jordan Atkins mevzu hakkında diğer bir istikamete de parmak basıyor. Atkins NFT için tanınan sanatçı Beeple’ın 69 milyon dolarlık bir sanat koleksiyonunun satışıyla popülerleşen ve daha genel dijital sanat çılgınlığından benzeri bir izlenim veriyor diyor. Beeple satışından sorumlu açık artırma şirketi Christie’s, satış şartlarına aşağıdaki koşulları dahil ettiğini vurguluyor:

606c32f0554285120028ed9f

‘’Bir NFT’nin sahipliğinin, eserin mülkiyet hakları dışında (özellikle NFT tarafından simgeleştirilen dijital sanat eserleri), açık yahut zımni hiçbir hak içermediğini kabul edersiniz.’’ Öbür bir deyişle, NFT olarak satın almanız size işaret ettiği sanat için hiçbir hak vermez lakin tekrar de bu şartlar altında birileri bir NFT için on milyonlarca dolar ödüyor.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.