bilmediklerimiz enflasyon emeklilik ötv döviz deva akp chp mhp covid korona virüs gazete manşetleri haber
DOLAR
8,5554
EURO
10,1142
ALTIN
495,23
BIST
1.349
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
32°C
İstanbul
32°C
Parçalı Bulutlu
Salı Az Bulutlu
32°C
Çarşamba Az Bulutlu
33°C
Perşembe Az Bulutlu
34°C
Cuma Az Bulutlu
34°C

Turkovac’ı Geliştiren Prof. Dr. Özdarendeli: ‘En Azından Tanıdık Bir Virüs, Bunu Yenebiliriz Diye Düşündüm’

Turkovac’ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, geliştirilen yerli aşıyla ilgili olarak “Doktora sonrası ABD’de üç yıl koronavirüs üzerinde …

Turkovac’ı Geliştiren Prof. Dr. Özdarendeli: ‘En Azından Tanıdık Bir Virüs, Bunu Yenebiliriz Diye Düşündüm’
24/06/2021 09:13
0
A+
A-
Turkovac’ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, geliştirilen yerli aşıyla ilgili olarak “Doktora sonrası ABD’de üç yıl koronavirüs üzerinde çalışmıştım. Pandemi çıkınca en azından tanıdık bir virüs, bunu yenebiliriz diye düşündüm” açıklamasında bulundu.

s d3120489dc42a17cf9fb682bddc13073d6127a73

Kayseri Erciyes Üniversitesi’nde Prof. Dr. Aykut Özdarendeli ve grubu tarafından geliştirilen Turkovac’ın faz 3 çalışmaları da başladı.

Bugüne kadarki 2 evreyi geçen Turkovac’ı geliştiren Prof. Dr. Aykut Özdarendeli, Hürriyet’ten Musa Kesler’e yaptığı açıklamada aşının geliştirme sürecinden ve daha evvelki çalışmalarından bahsetti.

Birinci aşı çalışmalarınız nasıl başlamıştı?

s 513df42fa3432b71715bd7f0aa58daed02442f68

Özdarendeli’nin açıklamaları şu formda:

Aşıya çalışmaya birinci doğrulanan korona vakası Türkiye’de çıktıktan çabucak sonra başladık. Hadise 11 Mart’ta çıktı. Biz çabucak Rektörümüz Prof. Dr. Mustafa Çalış ile bir ortaya geldik. Aşı konusunu konuştuk. Ben çabucak projemi hazırlayıp mart ayı sonunda çalışmalara başladım. Aslında burası 2013 yılında kurulmuş Türkiye’nin birinci aşı merkezidir. Memleketler arası standartlarda bir merkez, burada Kırım Kongo çalışmaları da yapıldı.

Birikmiş bir deneyim var mıydı?

Zati o çalışmaların oluşturduğu birikimin üzerine inşa ettik çalışmalarımızı. Bir de enteresan bir tesadüf olabilir. Ben doktora sonrası Amerika’da 3 yıl ‘koronavirüs’ üzerine çalıştım. Aşı üzerine değil lakin. Ülkeye 2001’de döndüm. 2003’te Kırım Kongo hadiseleri çıktı. Bu hadiselere yönelik çalışmaları başlattık. TÜBİTAK, Sıhhat Bakanlığı ve üniversitenin işbirliğinde bir projemiz vardı. 2010’da o mevzuda aşı çalışmalarına başladık. 2010’dan itibaren bu aşı çalışmalarımız devam ediyordu. Bu çalışmalardaki deneyimin çok büyük bir olumlu katkısı oldu.

Pandemi çıkınca neler hissettiniz?

s 305a6767e370e91ace681dad0c9ce0360c33726e

Ben 2001’de döndüm Türkiye’ye. Sonrasında SARS ve MERS gördük. Koronavirüsün bu tıp salgınlara yol açabileceğini görmüştük. Ancak bu türlü büyük bir pandemi beklemiyorduk. Pandemi çıkınca biraz avantajlı olduğumuzu da düşündük. Başımdan ‘En azından tanıdık bir virüs, bunu yenebiliriz’ diye geçirdim.

Aşı çalışmasında birinci başarınız neydi?

Birinci olay Türkiye’de çıktığında Rektörümüz Prof.Dr. Mustafa Çalış başkanlığında toplandık ve çabucak çalışmalara başladık. Birinci olarak virüsü izole ederek aşı çalışmalarımıza başladık. Çok da süratli yaptık bunu. Mart’ın 25’inde biz virüsü konfirme etmiştik. Nisan ayında genetiğini, DNA dizilimi çıkarttık. Mayıs ayında da fareler üzerinde çalışmaya başladık. Çok süratli bir formda işledi bu süreç. Farelerde bu inaktif aşı adayının kollayıcı olduğunu 2020’nin ağustos ayında gösterdik. Klinik öncesi çalışmaları ekimde raporladık.

Aşı çalışmasında son durum nedir?

s 034e1856d94918cf5499bd804077df0b7e5b5c41

Çok güçlü bir aşı adayımız var. Cumhurbaşkanımızın dediği üzere son dönemeçteyiz. Bu vakte kadar aşının inançlı olduğu ortaya konuldu. Artık faz 3’te bu aşının alandaki aktifliğini, gücünü göreceğiz. Faz 3’ün uyumunu ve sponsorluğunu TÜSEB yapıyor. Yanılmıyorsam 20 bin istekli olacak. Yurtdışı ayağı da olabilir. O vakit sayı artabilir.

Basında yahut toplumsal medyada ‘yorgun’ fotoğraflarınızı niçin görmedik hiç, yorulmadınız mı?

Yorulduk alışılmış (gülüyor). Çalışmaktan değil de gerilimli bir süreç tabi. Bir baskı var, bir sorumluluk var. Bilim yaparken işin farklı boyutlarını da götürmek zorundasınız. Bizim işimiz projenin sonuçlarını resmi muhataplarıyla paylaşmak. Gerekli açıklamaları Rektörlüğümüz ve Bakanlık esasen yapıyordu. Ayrıyeten takımımı de hem basından hem de toplumsal medyadan korumak gerekiyordu. Yani motivasyonları bozulmasın diye.

En çok ne hususta zorlandınız?

Vakitle yarışıyoruz. En çok zorlandığımız husus o oldu. Türkiye 1998’den beri aşı üretmiyor. Yığılmış bir deneyim ve üretim altyapısı yok. Beşerler ölüyor. Bir an evvel bir tahlil bulmak çabasındayız. Üzerimizde vicdani bir baskı var. Kendi kendimize büyük bir sorumluluk hissediyoruz. Bu bizi zorladı. Bunu itiraf etmem lazım. Onun dışında esasen bizim laboratuvarımız ağır çalışan bir ünite.

Planladığınız takvime uygun olarak ilerleyebildiniz mi?

s 5608c7d64501b0c26f5db3675ca5dec06eb8a5fd

Bu cins mevzularda net bir tarih vermek yanlışsız değil. Birçok değişken var. Farklı hususlarla uğraşıyorsunuz. Sapmalar olabiliyor. Lakin 7 ay içinde faz 3’e geçildi. Bunu sahiden önemsemek lazım. Türkiye tarihinde kıymetli bir çalışma. Pandemiden ötürü esnetilen birtakım kurallar var ancak olağan kaidelerde 5-6 yılda gelinebilecek bir kademeyi yaklaşık 1 yılda tamamladık. Bu kıymetli.

Mutasyon ve varyantlara karşı tesirli olacak mı?

İngiliz varyantına karşı bir çalışmamız var. Çalışmalarımızın sonuçlarına nazaran İngiliz varyantına karşı büsbütün tesirli.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.